افتادگی رحم چیست؟

افتادگی رحم زمانی رخ می‌دهد که عضلات و رباط‌های کف لگن دچار کشیدگی و ضعف شوند و دیگر نتوانند حمایت لازم را از رحم داشته باشند.

در این حالت، رحم ممکن است به سمت داخل واژن حرکت کند یا حتی از آن بیرون بزند.

این مشکل بیشتر در افرادی دیده می‌شود که وارد دوران یائسگی شده‌اند یا چندین زایمان طبیعی داشته‌اند.

در بسیاری از موارد، این عارضه نیاز به درمان جدی ندارد اما می‌تواند موجب ناراحتی و اختلال در فعالیت‌های روزمره شود.

در چنین شرایطی، مراجعه برای درمان و پیگیری می‌تواند کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد.

اگر شما هم چنین علائمی را تجربه می‌کنید و احساس نیاز به درمان دارید، ادامه این مطلب می‌تواند برایتان مفید باشد.

چه کسانی دچار افتادگی رحم می‌شوند؟

افتادگی رحم بیشتر در زنانی دیده می‌شود که یکی از شرایط زیر را تجربه کرده‌اند:

• یک یا چند بار زایمان طبیعی داشته‌اند
• وارد دوران یائسگی شده‌اند
• سابقه خانوادگی ابتلا به افتادگی رحم دارند
• عمل جراحی در ناحیه لگن انجام داده‌اند

یائسگی زمانی رخ می‌دهد که تخمدان‌ها تولید هورمون‌های مرتبط با چرخه قاعدگی را متوقف می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین این هورمون‌ها، استروژن است.

استروژن نقشی حیاتی در حفظ قدرت و استحکام عضلات کف لگن دارد.

با کاهش این هورمون در دوران یائسگی، عضلات لگن ضعیف‌تر می‌شوند و در نتیجه احتمال بروز افتادگی رحم (پرولاپس) افزایش می‌یابد.

علت به وجود آمدن افتادگی رحم

یکی از مشکلات و معضلاتی که ممکن است برای همه افراد در گروه‌ های سنی مختلف اتفاق بیفتد، افتادگی رحم و می باشد.

چنین عارضه‌ ای در بین بانوان شایع تر خواهد بود، زیرا بانوان با انجام فرآیند بارداری و زایمان های متعدد ممکن است چنین عوارضی را نیز متحمل شوند.

گاها سیستم بدنی افراد ممکن است با  ضعف هایی مواجه شود که نهایتاً منجر به افتادگی و رحم شده و می‌ تواند آسیب‌ هایی را برای آنها به همراه داشته باشد.

نکته ای که همواره باید بدانید این است که عبور از سنین میانسالی می‌ تواند خطرات، عوارض و بیماری هایی را برای افراد به همراه داشته باشد که در صورت عدم رسیدگی به موقع می‌ تواند باعث ایجاد آسیب های جسمانی شدیدتری شود.

یکی از دلایلی که ممکن است نهایتا منجر به افتادگی رحم شود، انجام زایمان های طبیعی در شیراز به صورت مکرر خواهد بود.

اگر پیش از بارداری و یا حین بارداری ورزش های مناسب را برای تقویت عضلات لگنی انجام دهید هرگز با افتادگی لگن و مواجه نخواهید شد.

از دیگر دلایل افتادگی رحم و می توان به انجام فعالیت‌ های بسیار سنگین اشاره کرد.

افرادی که بر اثر کارها و فعالیت های روزانه و انجام فعالیت‌ های ورزشی سنگین و ضمن جابجای وزنه ها، اشیای سنگین را بلند کرده و حمل و نقل می‌ کنندممکن است در سنین میانسالی با افتادگی رحم و مواجه شوند.

افتادگی رحم و برای بانوان می‌ تواند خطرات و آسیب‌ های زیادی را به همراه داشته باشد.

نکته قابل توجه این است که هنگام مشکلاتی مانند یبوست، زور زدن های بیش از حد برای دفع مدفوع می تواند آسیب های جبران ناپذیری را به سلامت رحم وارد کند، و بهتر است که به جای انجام این کار از خوراکی های مناسب برای درمان یبوست استفاده نمایید.

افزایش وزن و چاقی مفرط از دیگر دلایل بروز افتادگی رحم خواهد بود.

کاهش وزن های بسیار شدید می‌ تواند نهایتاً منجر به ضعف عضلانی بسیار شدید شده و افتادگی رحم را برای بانوان در هر گروه سنی به همراه خواهد داشت.

البته باید بدانید که تصادفات، اتفاقات و افتادن های بسیار شدید نیز عاملی برای افتادگی رحم به شمار می‌ آیند.

افتادگی رحم بعد از زایمان

انواع مختلفی از افتادگی‌ها مانند افتادگی رحم، افتادگی مثانه (سیستوسل)، افتادگی واژن و افتادگی رکتوم می‌توانند پس از زایمان رخ دهند.

بارداری و زایمان باعث تضعیف عضلات کف لگن و شل شدن رباط‌ها می‌شوند؛ اگر این عضلات در دوران بارداری و پس از آن تقویت نشوند، احتمال بروز افتادگی به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

علاوه بر این، فرایند زایمان طبیعی نیز در کاهش استحکام کف لگن مؤثر است.

زایمان طولانی و مدت طولانی فشار آوردن در طول زایمان طبیعی فشار زیادی بر عضلات لگن وارد می‌کند که می‌تواند باعث ضعف آنها و در نتیجه افتادگی اندام‌های داخلی لگن، از جمله رحم، شود.

انواع افتادگی رحم

یکی از بزرگترین معضلات و مشکلاتی که همواره بانوان با آن مواجه هستند، افتادگی در ناحیه رحم می باشد.

اگر عضلات لگنی از ضعف بسیار بالایی برخوردار باشند، قادر به تحمل شرایط نبوده و نمی‌ توانند رحم را ثابت در جای خود نگه دارند.

در چنین شرایطی با کوچکترین آسیب مانند افتادن های ساده و یا انجام زایمان طبیعی بانوان دچار افتادگی رحم شده و مشکلات و آسیب‌ های جدی تر را نیز به همراه خواهند داشت.

معمولا افتادگی رحم از نوع ناقص، به گونه ای انجام میشود که رحم از جای اصلی خود کمی جابجا میشود که البته راه بهبود آن بسیار زیاد است.

در صورتی که بانوان و متخصصان با تشخیص درست، اقدامات لازم را انجام دهند.

اما افتادگی کامل رحم به گونه ای اتفاق می افتد که رحم بطور کامل از جای خود جدا شده و وارد کانال واژن میشود.

در چنین شرایطی با توجه به شدت عارضه متخصصان روش های مختلف را برای درمان افتادگی رحم در شیراز در پیش می‌ گیرند که معمولاً این عارضه با انجام جراحی های مختلف بهبود می یابد.

علائم شایع افتادگی رحم

هر گونه درد های غیر متعارف در ناحیه شکم و لگن می‌ تواند نشانه‌ ای از افتادگی رحم و باشد.

اگر در طول روز و در حین انجام فعالیت های روزانه درد های بسیار شدید در ناحیه شکم و لگن و کمر احساس می‌ کنید بهتر است که برای بررسی بیشتر به پزشکان مربوطه مراجعه نمایید.

هر گونه درد در هنگام رابطه جنسی می تواند نشانه ای از وجود مشکلات مختلف باشد.

اما اگر دیگر علائم افتادگی رحم را در کنار درد در هنگام رابطه دارا هستید باید به افتادگی رحم و شک کرده و معاینات لازم را برای بررسی بیشتر انجام دهید.

همواره توجه داشته باشید که اگر بخشی از رحم از ناحیه واژن خارج شده باشد قطعاً شما دچار افتادگی رحم بسیار حاد و شدید شده اید.

باید هر چه سریع‌ تر اقدامات لازم را برای درمان این عارضه انجام دهید.

مشکلاتی مانند یبوست و یا ترشحات بسیار زیاد از ناحیه واژن همگی نشان دهنده وجود مشکل در ناحیه رحم و خواهد بود.

اگر شخصی به افتادگی رحم مبتلا میشود معمولا زمانی که در حالت ایستاده قرار دارد علائم را با شدت بیشتری تجربه خواهد کرد.

مشکلات و هرگونه درد در ادرار کردن و یا می تواند ناشی از افتادگی رحم باشد، لذا برای درمان بی اختیاری ادرار در شیراز این مشکل باید حل شود.

افتادگی رحم خطرات بسیار زیادی را برای بانوان به همراه دارد و در صورت مشاهده هر کدام از علائم ذکر شده بهتر است به پزشک مربوطه مراجعه کرده و چکاپ ها و معاینات لازم را انجام دهید.

افتادگی رحم در چند مرحله رخ می‌دهد؟

متخصصان برای دسته‌بندی شدت افتادگی رحم آن را به چند مرحله تقسیم می‌کنند. این مراحل نشان می‌دهد رحم تا چه اندازه از جای اصلی خود جابه‌جا شده است:

• مرحله اول:رحم کمی پایین آمده و فقط تا بخش بالایی واژن رسیده است.
• مرحله دوم:رحم بیشتر جابه‌جا شده و به قسمت پایینی واژن نزدیک می‌شود.
• مرحله سوم:رحم از دهانه واژن بیرون می‌زند و می‌توان آن را از بیرون مشاهده کرد.
• مرحله چهارم:رحم به طور کامل از واژن خارج شده و بیرون قرار می‌گیرد.

توجه داشته باشید که در برخی زنان، افتادگی رحم سال‌ها در همان مرحله اول باقی می‌ماند و پیشرفت نمی‌کند. اما در برخی دیگر ممکن است این مشکل به مراحل شدیدتر، حتی تا مرحله چهارم برسد که در این حالت نیاز قطعی به درمان و مداخله پزشکی وجود دارد.

تشخیص افتادگی رحم

در مرحله اول، پزشک متخصص لگن شما را معاینه می‌کند تا تشخیص دهد آیا رحم از موقعیت طبیعی خود پایین آمده یا هنوز در جای مناسب قرار دارد.

برای این منظور، پزشک از ابزاری مخصوص برای مشاهده داخل واژن استفاده می‌کند تا بتواند واژن و رحم را به‌طور دقیق بررسی کند.

با این معاینه، پزشک می‌تواند هرگونه برآمدگی ناشی از افتادگی رحم را در کانال واژن احساس و مشاهده کند.

علاوه بر این، برای تشخیص دقیق‌تر، ممکن است از شما خواسته شود سرفه کنید، فشار بیاورید یا طوری عمل کنید که انگار ادرار خود را نگه داشته‌اید.

این روش‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا میزان ضعف عضلات کف لگن و وضعیت رحم را به‌درستی ارزیابی کند و شدت مشکل را مشخص نماید.

روش پیشگیری از بروز افتادگی رحم

اگر بانوان در طول زندگی خود و در سنین جوانی بتوانند فعالیت های ورزشی برای تقویت عضلات کگل را انجام دهند، هرگز با ضعف در ناحیه لگن مواجه نشده و سایر اندام‌ های حیاتی در ناحیه شکمی با آسیب های مختلف مواجه نخواهند شد.

تقویت عضلات شکمی باعث میشود تا همه افراد قامتی استوار و کاملاً مناسب داشته باشند و بر اثر ضعف های عضلانی، مشکلات مختلف به ناحیه لگن، کمر و اندام های شکمی وارد نخواهد شد.

یبوست های پی در پی و مداوم قطعاً آسیب زیادی به سلامت افراد وارد می کند و اگر بتوانید با تغذیه مناسب و یا در صورت نیاز با مصرف دارویی یبوست خود را بهبود بخشید هرگز به افتادگی رحم مبتلا نخواهید شد.

نکته ای که همه متخصصان و پزشکان بر آن تاکید دارند، این است که افزایش وزن علاوه بر ظاهر نازیبا می تواند عاملی برای بروز بیماری های داخلی باشد.

چاقی بسیار زیاد می‌ تواند نهایتاً منجر به افتادگی رحم گردد.

بلند کردن اجسام سنگین و حمل و نقل آنها با شیوه های نادرست نهایت منجر به افتادگی رحم شده و می‌ تواند شما را وارد پروسه های درمانی سخت و طولانی مدت کند.

درمان افتادگی رحم

برای درمان افتادگی رحم در شیراز ، دو مسیر وجود دارد: درمان با جراحی و بدون جراحی.

متخصص مسیر مناسب را براساس چند عامل مشخص تعیین می‌کند که شامل موارد زیر است:

• شدت افتادگی رحم
• وضعیت سلامت کلی شما
• سن
• تمایل به بارداری در آینده

با توجه به این فاکتورها، پزشک بهترین روش درمانی را پیشنهاد می‌دهد و بسیاری از بیماران با همین روش‌ها بهبودی قابل توجهی را تجربه می‌کنند.

در ادامه به توضیح این روش‌ها می‌پردازیم.

روش‌های درمان غیرجراحی

برخی ورزش‌های ویژه می‌توانند عضلات کف لگن را تقویت کنند و بیشتر در موارد خفیف این عارضه مؤثر هستند.

برای انجام این تمرین‌ها، عضلات لگن خود را طوری منقبض کنید که گویی می‌خواهید ادرار خود را نگه دارید.

این انقباض را چند ثانیه حفظ کنید و سپس رها کنید.

این تمرین را تا ۱۰ بار تکرار نمایید و بهتر است روزانه تا ۴ بار انجام شود.

انجام این تمرین‌ها محدود به زمان یا مکان خاصی نیست و می‌تواند به بهبود عملکرد عضلات لگن کمک کند.

روش‌های درمان جراحی

برای موارد شدید، بهترین گزینه انجام هیسترکتومی است که طی آن رحم برداشته می‌شود.

در این جراحی، متخصص یا از طریق واژن برش ایجاد می‌کند یا رحم را از طریق شکم خارج می‌کند.

هیسترکتومی می‌تواند به صورت جراحی باز یا لاپاراسکوپی انجام شود.

لازم به ذکر است که پس از برداشتن رحم، امکان بارداری از بین می‌رود و فرد نابارور خواهد شد.

عوارض افتادگی رحم

همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، افتادگی رحم ناشی از ضعف عضلات کف لگن است.

این مشکل زمانی ایجاد می‌شود که بافت‌های همبند و عضلات لگن دیگر قادر به حمایت و نگهداری رحم نباشند.

بنابراین شل شدن این عضلات می‌تواند باعث افتادگی مثانه و بخش خلفی واژن نیز شود.

علاوه بر این اختلالات، سایر عوارض ناشی از افتادگی رحم شامل موارد زیر هستند:

• برآمدگی بافت از واژن
• بی‌اختیاری یا نشت ادرار
• عفونت‌های ادراری
• درد ناحیه کمر
• لکه‌بینی
• ترشحات غیرطبیعی واژن

آیا افتادگی رحم خطرناک است؟

افتادگی رحم می‌تواند باعث اختلال در فعالیت‌های روزمره و ایجاد ناراحتی برای فرد شود.

در موارد بسیار خفیف، ممکن است نیاز به درمان خاصی نباشد، اما در حالت شدید، مشکلاتی مانند دشواری در دفع ادرار یا انجام حرکات طبیعی روده ممکن است رخ دهد.

در این شرایط، پزشک ممکن است درمان‌های تهاجمی‌تر را توصیه کند.

به هر حال، برای ارزیابی شدت افتادگی رحم و تعیین خطرات احتمالی، مراجعه به پزشک متخصص ضروری است.

چند درصد بانوان به افتادگی رحم دچار هستند؟

ممکن است برایتان سوال پیش بیاید که آیا افتادگی رحم بیماری شایعی است یا تنها تعداد کمی از زنان به آن مبتلا می‌شوند.

واقعیت این است که این مشکل نسبتا شایع است و با افزایش سن، احتمال ابتلا به آن بیشتر می‌شود.

به زبان ساده، هر چه سن بانوان بالاتر رود، عضلات و رباط‌های نگهدارنده رحم ضعیف‌تر می‌شوند و خطر افتادگی رحم افزایش می‌یابد.

زنانی که چندین زایمان طبیعی (واژینال) را تجربه کرده باشند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.

از کجا بفهمیم افتادگی رحم داریم؟

افتادگی رحم خفیف ممکن است علائم مشخصی نداشته باشد.

با این حال، اگر رحم شما بیشتر از جایگاه طبیعی خود بلغزد، می‌تواند به سایر اندام‌های لگنی مانند مثانه یا روده فشار وارد کند.

در صورتی که هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، احتمالاً به این بیماری دچار شده‌اید:

• احساس سنگینی، پر بودن یا فشار در ناحیه لگن
• احساس درد در لگن، شکم یا کمر
• احساس درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
• مشاهده بافت رحمی که از دهانه واژن بیرون زده است
• عدم توانایی در قرار دادن تامپون داخل واژن
• یبوست
• مشکلات مربوط به دفع ادرار، مانند نشت ادرار یا بی‌اختیاری، نیاز مکرر به ادرار،
• تکرر ادرار، میل ناگهانی به ادرار کردن یا فوریت ادرار

توجه داشته باشید که بعد از ایستادن طولانی یا پیاده‌روی، و همچنین هنگام تجربه سرفه یا عطسه شدید، این علائم تشدید می‌شوند.

زیرا در چنین شرایطی جاذبه فشار بیشتری بر عضلات لگن وارد می‌کند.

سوالات متداول

آیا دختران هم دچار افتادگی رحم می‌شوند؟

بله، هرچند احتمال آن بسیار پایین است در برخی موارد انجام ورزش‌های سنگین مانند ووشو و وزنه‌برداری می‌تواند باعث افتادگی رحم در دختران شود همچنین سقط‌های غیرقانونی و غیرمجاز علاوه‌بر افزایش احتمال ابتلا به عفونت، خطر افتادگی رحم در زایمان‌های بعدی را افزایش می‌دهد

آیا با طناب زدن دچار افتادگی رحم می‌شویم؟

خیر، طناب زدن به‌تنهایی نمی‌تواند باعث افتادگی رحم شود اما اگر درگیر این بیماری هستید، بهتر است ورزش‌های آرام مانند یوگا یا تای چی را به‌جای ورزش‌های سنگین انتخاب کنید

آیا پرولاپس رحم باعث بروز خطر در بارداری می‌شود؟

بله، اگر افتادگی رحم شدید باشد و مادر سابقه سقط‌های متعدد داشته باشد، احتمال دارد بارداری او با مشکل مواجه شود اما در حالت کلی بروز افتادگی رحم در زمان بارداری بسیار نادر است اگر مادری در حین بارداری دچار افتادگی رحم یا جفت شود، احتمالاً مجبور به استراحت مطلق در طول بارداری شده و پس از آن باید سزارین شود

از کجا بفهمم افتادگی رحم دارم؟

تشخیص علائم افتادگی رحم شامل احساس فشار در ناحیه لگن، احساس برآمدگی یا بافت غیرطبیعی در واژن، مشکلات ادراری یا ناراحتی در زمان رابطه جنسی است در صورت مشاهده این علائم با پزشک متخصص زنان برای معاینه کامل و تأیید تشخیص از طریق معاینه لگن مشورت کنید

برای افتادگی رحم چه باید کرد؟

اولین اقدام داشتن تناسب اندام، ورزش منظم و خودداری از بلند کردن اجسام سنگین تا حد امکان است

آیا افتادگی رحم بعد از درمان هم اتفاق می‌افتد؟

بله، متأسفانه افتادگی رحم حتی پس از درمان جراحی نیز ممکن است عود کند برای جلوگیری از این اتفاق حتماً با متخصص زنان در ارتباط باشید

آیا افتادگی رحم باعث ناباروری می‌شود؟

افتادگی رحم به‌طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود اما ممکن است توانایی بارداری طبیعی را با دردناک‌تر کردن رابطه جنسی پیچیده کند

چه کسانی دچار افتادگی رحم می‌شوند؟

پرولاپس رحم در میان زنانی که چندین بار زایمان طبیعی داشته‌اند، در دوران یائسگی هستند یا سابقه خانوادگی پرولاپس اندام لگنی دارند، شایع‌تر است عواملی مانند بلند کردن اجسام سنگین و چاقی نیز می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند

آیا افتادگی رحم باعث عفونت می‌شود؟

بله، افتادگی رحم می‌تواند خطر عفونت دستگاه ادراری را به دلیل تغییرات آناتومیک و احتمال احتباس ادرار افزایش دهد

برای افتادگی رحم چه روشی مناسب است؟

معمولاً در مراحل اولیه پرولاپس رحم، پزشک متخصص دارودرمانی را مناسب می‌داند

سنگینی یا شل بودن رحم نشانه چیست؟

داشتن «رحم شل» یا «سنگین» به افتادگی رحم اشاره دارد این حالت زمانی رخ می‌دهد، که رحم موقعیت آناتومیک خود را به دلیل ساختار پشتیبانی ضعیف لگنی از دست می‌دهد این وضعیت می‌تواند در فعالیت‌های روزانه و کیفیت زندگی تداخل ایجاد کند.

آیا افتادگی رحم خطرناک است؟

افتادگی رحم به‌طور کلی تهدید کننده زندگی نیست اما درمان نشدن آن می‌تواند عوارض جدی مانند درد مزمن لگن، مشکل ادرار و افزایش خطر عفونت دستگاه ادراری را به‌دنبال داشته باشد.